Kilo fazlası değil, farklı bir yağ dokusu hastalığı. Belirtileri, nedenleri, evreleri ve tanısı tek sayfada.
Lipödem, çoğunlukla kadınlarda görülen; kalça, uyluk ve bacaklarda, bazen de kollarda simetrik yağ dokusu artışıyla seyreden kronik bir hastalıktır.
Sıklıkla kilo alımı ya da selülitle karıştırılır. Etkilenen bölgeler diyet ve egzersize beklenen ölçüde yanıt vermeyebilir. Belirtiler ergenlik, gebelik ve menopoz gibi hormonal dönemlerde başlayabilir ya da belirginleşebilir; ailede benzer öykü bulunması dikkat çekici olabilir.
Ayırt edici bir ipucu: Ayaklar ve eller genellikle etkilenmez. Bu nedenle yağ dokusu artışı çoğu zaman ayak bileği veya bilek hizasında belirgin şekilde sona erer.
Yağ dokusu artışı genellikle iki tarafta benzer şekilde görülür; vücudun üst ve alt kısmı arasında belirgin orantısızlık oluşabilir.
Etkilenen bölgelerde dokunmakla ya da baskıyla artan ağrı ve hassasiyet görülebilir.
Küçük darbelerle, hatta fark edilmeyen temaslarla morluklar oluşabilir.
Bacaklarda gün içinde artan ağırlık, gerginlik ve dolgunluk hissi tarif edilebilir.
Lipödemin kesin nedeni henüz tam olarak açıklanamamıştır. Ancak bazı güçlü risk faktörleri tanımlanmıştır. Bu faktörler yağ hücrelerinin sayıca artmasına ve genişlemesine yol açar; bu yüzden lipödem, klasik kilo artışından farklı bir biyolojik süreçtir.
Erken fark etmek önemlidir. Fark edilmeyen lipödemde ağrı, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı artabilir; uzun süre “kilo” sanılması psikolojik yük de oluşturabilir.
Evreleme, ciltteki ve deri altı dokudaki değişikliklere göre yapılır. Aşağıdaki çizimler şematiktir; gerçek görünüm kişiden kişiye farklılık gösterir.
Cilt yüzeyi çoğunlukla düzgündür. Deri altı yağ dokusunda kalınlaşma ve hacim artışı olabilir.
Doku düzensizliği ve ciltteki çukurluklar daha belirgin hâle gelebilir; deri altında nodüler yapılar hissedilebilir.
Yağ dokusu hacmi ve düzensizliği artabilir; özellikle diz çevresinde loblu yapılar oluşabilir. Hareket ve günlük yaşam daha fazla etkilenebilir.
Lipödeme lenfödem eşlik ettiğinde tablo lipolenfödem olarak tanımlanabilir; bu durumda ayak ve bileklerde de şişlik görülebilir.
LipolenfödemLipödem evreleri kişisel klinik değerlendirmeyle yorumlanır. Evreleme sistemleri kaynaklara göre farklı tanımlanabilir. Evreler bir ilerleme takvimi değildir; hastalığın her kişide aynı hızla ya da aynı yönde ilerleyeceği anlamına gelmez.
Evreler dokudaki değişimi, tipler ise tutulan bölgeyi tarif eder. Bir kişide birden fazla tip birlikte görülebilir.
Üç durum birbirine benzeyebilir ve bir arada da görülebilir. Aşağıdaki özellikler genel eğilimleri gösterir.
Bu tablo tanı koydurmaz. Lipödem, obezite ve lenfödem aynı kişide birlikte bulunabilir. Ayırıcı tanı için uzman muayenesi gerekir.
Lipödem tanısı büyük ölçüde klinik değerlendirmeye dayanır. Tek bir test ile konmaz; öykü ve muayene bulguları birlikte yorumlanır.
YouTube
Lipödem nedir, kimlerde görülür, tanı ve tedavi seçenekleri nelerdir? — Prof. Dr. Haşmet Bardakçı anlatıyor. Video, oynat düğmesine bastığınızda açılan pencerede YouTube’dan yüklenir.
Şikâyetlerin ne zaman başladığı, hormonal dönemlerle ilişkisi, kilo değişimlerine yanıtı ve ailede benzer öykü olup olmadığı sorgulanır.
Yağ dağılımı ve simetrisi, dokunma hassasiyeti, morarma eğilimi, ayak ve ellerin tutulup tutulmadığı ile ciltteki değişiklikler değerlendirilir.
Lipödeme venöz yetmezlik gibi damar sorunları eşlik edebilir. Gerekli durumlarda Renkli Doppler Ultrasonografi ile toplardamarlar incelenir ve ayırıcı değerlendirme yapılır.
Lenfödem gibi durumlardan ayırmak için gerekli durumlarda MR veya lenfosintigrafi gibi yöntemler değerlendirilebilir. Bu tetkikler her hastada gerekli değildir; hekim kararıyla planlanır.
Belirti listesini 1 dakikada doldurun, seçtiklerinizi tek tuşla WhatsApp’tan bize gönderin.
“Diyet yapsam da bacaklarım incelmiyor” sorusunun cevabı, lipödemli dokunun kendine özgü yapısında. Lipödemde beslenmenin hedefi kaloriden çok iltihabı (inflamasyonu) azaltmaktır.
Kompresyon çorabı lipödemi ortadan kaldırmaz; ama doğru basınçta ve doğru şekilde kullanıldığında ağrıyı, ağırlığı ve şişliği belirgin şekilde azaltır.
Lipödem tedavisi ameliyat demek değildir. Erken evrede kompresyon, fizyoterapi, özel egzersiz ve kişiye özel beslenme ile şikâyetler belirgin şekilde hafifleyebilir.
Taslak – yayın öncesi hukuki metinle değiştirilecek.
Bu alana, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlusunun kimliği, kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları yer alacaktır.
Değerlendirme formu bilgilerinizi sitemizde saklamaz; yazdıklarınız sizin onayınızla WhatsApp üzerinden doğrudan muayenehanemize iletilir.